EKONOMIA JASANGARRIA - Ikasleen arteko Foroa - Kultur etxean - 2016

Legazpiko kultur etxean elkartu ginen Olazabal institu eta Haztagiko ikastolako ikasleekin apirilak 26an. Urtean zehar "EKONOMIA JASANGARRIA" landu dugu:
.-geletan: guraso eta aiton-amonen lanbideak, generoen berdintasuna, gurasoei inkestak egiten...
.- kaleetan: dendak aztertu, zer motakoak dauden, jendearengandik gertutasuna...
.- baserrietan: ERREIZABAL, D'Elikatuz azoka, baserrietako produktuak, baserria lehen eta orain....... Ziklo bakoitzean diagnostiko egin ondoren ONDORIOAK, PROPOSAMENAK UDALARI, eta GEUK HARTU BEHAR DITUGUN KONPROMISOAK sortu ditugu. jarraian ekintzen argazkiak eta lanaren emaitza.
LH3. ZIKLOA: GURE HERRIKO BASERRIAK...(5garren eta 6garren maila).... 
• Zer aztertu duzue eta nola? (azaldu burututako jarduerak edo ekimenak: zein baserritara joan zareten, zer ekoizten duten...)
 .- Gelan fitxa landu (artaburua, baserriak lehen eta orain…)
 .- Erreizabal baserrira joan (1.500. urtetik)
 .- Artzaiak, gaztagileak (D.O. Idiazabal)
 • Zein izan da baserriaren eraldaketa nagusia azken garaitan?
 .- Makinaria, lana egiteko tresneria
 .- Abereei elikatzeko era (elikadura mota aldatu da)
 .- Salmenta era
 • Honek ingurunean izan dituen eragin positiboak eta/edo negatiboak azaldu.
 .- Edozein makinariak duen alde negatiboa (kutsatzen dute)
 .- Baserritarrak saiatzen dira ingurunea zaintzen
 .- Kaletarrek gero eta kontzientzia gehiago dute baina dugun bizitzak kontraesanera eramaten gaitu
 • Aztertutako baserriak orain lehen baino jasangarriagoak dira arlo hauetan:
 .- Animali gehiago, eta hobeto elikatuta
 .- Ingurua hobeto zainduta
 .- Produkzioa hobea, eta horren ondorioz soldata hobea
 • Eta beste hauek hobetu behar dira:
 .- Baserriak duen garrantzia eman
 • Baserriaren egoera hobetzeko…
o Udalari zer proposatzen diozue?
 .- Kanpoko argiak (baserrien ingurukoak)
 .- Bideak hobetu
 .- Produktuak saltzeko bideak sortu
o Zuek zer egin dezakezue? - konpromisoak
 .- Baserriko produktuak erosi, prezio duin batean
 .- Ingurumena errespetatu
 .- Animaliak errespetatu.
 LH2. ZIKLOA: GURE HERRIKO DENDAK …(3garren eta 4garren maila)...
• Gai hau aztertzeko honako jarduerak edo ekimenak eraman ditugu aurrera:
 .- Laubide kaleko denda motak aztertu
 .- Gelan fitxak landu
• ONDORIOAK:
o Faltan botatzen dugu jostailu denda eta ludoteka bat eta bideo joku gela eguraldi txarra egiten duenerako
o Beharrezkoak diren denda txikiak (gauza bakarra saltzen dutenak) daude. Supermerkatuak ere (EROSKI).
 o Supermerkatuetara jende gehiago joaten denez, denda txiki batzuk itxi egin dira.
 o Denda asko daude eta nahiko dendak dauzkagu herri bertan erosketak egiteko
 o Produktuen kalitatea ona da.
 • Beraz, udalari hau proposatu nahi diogu:
 .- Ludoteka antolatzea, parkeren batean aterpea jartzea
 .- Jostailu, bideo-joku… denda edo gela prestatu edo jartzen bultzatu
 .- Gauzak berrerabiltzeko tailerrak sortu
 .- Jostailuen bilketa egin
 .- Bigarren eskuko dendak aktibatu
 .- Zakarrontzi gehiago jarri
• Gehiegizko kontsumoak Ingurumenean dituen eraginak ikusirik, horiek murriztu daitezen gu honako ekintzak egitera konprometitzen gara:
 .- Sobratzen zaigun janaria aprobetxatu (kongelatu, eraldatu…)
 .- Txikia gelditzen zaigun arropa eraldatu, saldu, txikiagoei eman, behartsuei eman…
 .- Denda txikiak mantentzeko eguneroko erosketak bertan egin eta tarteka supermerkatuetara joan. URBIL, BOULEVARD,…. Merkatal zentroetara ez joateko
 .- Ahal denean bildukirik gabeko produktuak erosi
 .- Erabilera anitza duten produktoak erosi
 .- Gutxiago kontsumitu
 .- gehiago berziklatu
 .- kontsumo arduratsua izatea
 .- zabor gutxiago sortu
 .- poltsak berrerabili
 .- Jostailuak pobreei eman
LH1. ZIKLOA: ZERTAN EGITEN DUGU LAN?...(1go eta 2garren maila)............ 
 • Aurten, gai hau aztertzeko jarduera/ekimen hauek egin ditugu:
 .- Emakume eta gizonen arteko ezberdintasunak
 .- Generoekin lanbideek zerikusia duten azterketa.
 .- Lanari eta eskubideei begiratu (jolasetik hasita)
 .- Natura zaindu; zaborren kudeaketa
 .- Garraio publikoa erabiltzeko beharra ikusi
 .- Etxetik eta eskolatik jostailuak, denak erabili eta hausnarketa egin
 .- Argazkiak, bideoak ikusi
 .- Fitxak burutu
 .- Laubideen azterketa
 • Gure aitona-amona garaian gehienek _2garren (3) _ sektorean lan egiten zuten. Gaur egun sektore nagusia _3garren (2garrena ere) _ da.
• Lan motak aztertu ditugunean gizonen eta emakumeen arteko desberdintasunak (ikusi ditugu/ez ditugu ikusi). Zertan?
 .- Lehen: emakumeak:..etxean (3).............gizonak:..etxetik kanpoko lanetan, lantegietan (1-2-3)........
 .- Orain: emakumeak:...2 eta 3 sektoretan (desberdinetan)....... gizonak:...lantegietan eta 2-3 sektoretan.....................
• Lantokien kokapenaren inguruan, gehienak (HERRIAN/UGan/UGtik kanpo) daude.
 • Gizonek eta emakumeek lanera joateko erabiltzen duten garraio motan hau ikusi dugu:
 .- Kotxea gehienetan. Autobusa eta trena askotan
 .- Aiton-amonak garraio publiko sarriagotan
 .- herri bertan bizi eta lan egin eta jendea lanera kotxez joan
 .- lanera kanpora doazenak ez dute konpartitzen asko kotxea. Eta arrazoia hau izan daiteke:................
 .- Lehen oinez egiten zen, aiton-amonak ohituta zeunden
 .- Oriango aita-amak kotxez ohitu dira, edota ordutegiari begira arazoak daude.
 • Lanean gizonek eta emakumeek aukera berdinak izan ditzaten, ideia batzuk ditugu: PROPOSAMENAK: .- Legeak aldatu, justuak izateko
 .- Denon pentsaera zuzena lortzeko urtearen poderioz ekintzak burutzen, ez bakarrik martxoaren 8aren inguruan
 .- Udalak emakume enprendedoreri (lanpostu inportanteenak) erreztasunak eman (errekonozimendua, goraipatzea)
 .- Emakumea bajan dagoenean (haurdunaldian) erreztasunak eman
 .- Aurre iritzirik ez izateko.
 .- Etxean dauden lanak ongi banatu, ez emakumearentzako “laguntza” bezala enfokatuz
• Eta gure aldetik, nesken eta mutilen arteko desberdintasunik egon ez dadin, konpromiso hauek hartuko ditugu:
 .- Norberaren nahia errespetatzea.
 .- Generoarekin loturarik ez egitea.
 .- Aurre iritziak puskatzen saiatu.
 .- Jostailu eta jolas guztiak denontzako direla kontutan hartuz, dena probatu eta gozatu
 .- Opariak egiterakoan aurreko guztia kontuan hartu
 .- Mugak ez jartzea.
 .- Atsedanaldian ere kontuan hartu

Domingo Agirre eskola ere solidarioa da - Pandemonium

Domingo Agirre eskolako familia osoa (ikasleak, gurasoak eta irakasleak) oso solidarioa dela argi eta garbi urtero azaltzen da: Sos Afrikarako arropa biltzen, Sahararako elikagaiak biltzen, Azoka solidarioa antolatzen (behar duen bati laguntzen, baina aurten ez dugu antolatu).
Aurten berrikuntza bezala, Siriaren aldeko kanpaina bat egin dugu eskolan: hitzaldi bat antolatzen eta bidaltzeko produktuen bilketa bat egiten.

Eta mediatikoena azaldu den PANDEMONIUM RAID-ean parte hartuz. Ez, ez ginen kotxe batean joan Afrikara, Eskolako aita batek parte hartu zuen baizik, DANIEL MARTINek, eta eskolan bildutako materiala hara eraman zuen.  Horri buruzko informazio gehiago hurrengo esteketan daukazue
DIARIO VASCO DIGITALEAN - HERRIKO KRONIKAN
OTAMOTZEN JOAN BAINO LEHEN
OTAMOTZEN bueltan
bideo bat burutu dute eta oso luzea delako zatika jarriko dugu

Santo Tomas

Urtero bezala, Domingo Agirre eskolak Santo Tomas azoka Herriko plazan antolatu zuen. Irakasle, ikasle eta gurasoen laguntzarekin, abenduak 20an, igande goizean, hainbat postu desberdineekin herria alaitu genuen. Besteak beste: txistorra edo txokolatezko taloak, gaztain erreak, erabilitako oliorekin egindako xaboiak saldu genituen. Xaboiarekin batera sendabelarrekin egindako "erretrapua" (kolpeentzako pomada) ere saltzen genuen. Beste postu batzuetan: baserriko tresna eta barazkien erakusketa egon ziren (tartean 600 bat ere egon zen).  Olazabal institukoek ikasketa bidaiarako saski bat zozketatu zuten eta etxean egindako tartak, pastelak, gozoki desberdinak ere saldu zituzten. Asto batek eramaten zuen gurdi baten gainean bidiatxo bat egiteko aukera egon zen. Abarkagintza eta saskigintza tailer bat egon zen, txikien interesa erakarriz. Santo Tomas azoketan egiten den ohiko txerrien zozketa egin genuen (txerrikien lote bat hain zuzen ere). Beti ingurumenari begirada botatzen antolatu dugu: bertatik bertara produktuak babesten, baserria laguntzen, erabilitako olioak berziklatzen, ... Eta aurten berrikuntza bezala, berrerabiltzen diren edalontziak-basuak (udaletxekoak) erabiltzen; gainera jendearen harrera on batekin.

Hiri hondakinak - baliabideak - eta beste kanpain gehiago

Hiri hondakinak kanpaina barruan hartu ditugun konpromezuak aurrera eramateko; Diputazioak laguntzen digu hainbat bailiabideekin:
.- kartel handiak - din-A3 - hormirudia
.- foileto informatzailea - triptiko formatoan
.- Edukiontziak: urdina (papera jasotzeko), oria (plastikoa jasotzeko), marroia (organikoa jasotzeko)
.- boc roll - merienda eramateko bilgarria berrerabilgarria

Baliabide horiek aparte; argazki bilduma honetan, ere daude:
.- Siriaren aldeko kanpaina
.- Markelentzako biltzen ari garen tapoien jasoketa
 

Hiri hondakinak - konpromisoak - 1

Hiri hondakinak kanpaina.

Hartutako konpromisoak-1

1.   %100 birziklatuta dagoen papera erabiltzea   baliabideak…paper birziklatu mota desberdinei buruz informazioa eta lor daitezkeen tokiak adierazten duen informazioa eskuratu nahiko genuke

2.   papera ahalik eta gehien aprobetxatzea: fotokopiak, inprimakiak, ikasleen lanak eta ikastetxetik bidaltzen den informazioa bi aldeetatik idatziko dira

3.   papera ahalik eta gehien aprobetxatzea: ikastetxetik bidalitako informazioa ahalik eta formatu txikienean jarriko da. adibidez: dina5 dina4ren ordez.

4.   berrerabili paper erabilia edo inprimakia alde batetik idatzia badago.

5.  barne-komunikazioan posta elektronikoaren erabilera sustatzea.

6.  familiekin posta elektronikoaren erabilera sustatzea .

7.  papera hobe aprobetxatzearren, ordenagailuan orrialdea konfiguratzeko ikastetxearen barruan gomendioak ematea: marjinak, letraren mota eta tamaina, lerroen arteko espazioa ...

8.   papera behar bezala erabiltzeko, karteletan edo horma-irudietan berri ematea.    baliabideak :   informazioa zabaltzeko din3 tamainako horma-irudi edo kartelak jasotzea. 

9.  pilen ordez korronte elektrikoa erabiltzea eta hori izan ezean, berriz kargatzeko pilak erabiltzea. 
10.   toner eta tinta-kartutxoen kontsumoa murriztea, ahal izanez gero, behe-kalitatean inprimatuz. inprimagailuetarako tonerrak eta tinta kartutxoak erabili eta birziklatzea.   

11.    ikastetxean material didaktikoa edo/eta testu liburuak berrerabiltzea. 

12.   eskolako jangelan, eskolako jaietan ... berriz erabil daitezkeen mahai-tresnak eta ontziteria erabiltzea … baliabideak :    mankomunitateak / udalak erabiltzeko moduan duen materialaren informazioa jasotzea.

14.    eskolako jangelan oihalezko ezpain-zapi pertsonalak erabiltzea.   

16.    birzikla daitezkeen materialak gaika biltzea eta bilketa antolatzea:: papera eta kartoia, ontzi arinak eta materia organikoa.    baliabideak: papera eta kartoia gaika biltzeko edukiontziak jasotzea. 

ontzi arinak gaika biltzeko edukiontziak jasotzea 

25 litroko edukiontziak jasotzea 

17.   ikastetxeetako sukaldeetan sortutako olioa behar bezala kudeatzea.   baliabideak:    olioaren gaikako bilketari buruz informazioa jasotzea

18.    hondakinak prebenitu eta birziklatzearen kanpainari buruz eskola-komunitateari (gurasoei, ikasleei eta irakasleei) berri ematea.     baliabideak:    foileto informatzaileak jasotzea / recibir folletos informativos. 

19.    eskulanetan berrerabili edota birzikla daitezkeen hondakinak erabili.

20.   urtean behin edo bitan 2. eskuko azoka antolatu, produktuen trukaketa eta salmenta bultzatzeko.

21.     www.metaposta.com alta eman eta faktura elektronikoa jasotze prozesua abian ipini, ikastetxeko kudeaketan ahalik eta paper gutxien sortzeko.

22.    ikasleen hamaiketakoan alferrikako bilgarriak eta gehiegi bildutako produktuak saihestu    baliabideak    ikasleen hamaiketakoa biltzeko berriz erabil daitezkeen bilgarriak jasotzea.